Ветанымнынъ хош аэнки...



⇦ Балалар саифесине къайтмакъ

⇦ Арзы Алиеванынъ саифесине къайтмакъ
















Джиан эдебиятындан

Джозеф Брухак



АКъШ


Къаплыбакъанынъ къабурчагъында къалкъанчыкълар насыл пейда олдулар

Масал




Кузь куньлерининъ биринде Къаплыбакъа къушларнен субетлешмекте эди. Къушлар дедилер:

– Къыш якъынлашмакъта. Тезден бу ерлерге сувукълар келеджек. Бизлер дженюпке, сыджакъ олгъан ерлерге учмагъа азырланамыз.

– Мен де сизлернен берабер кетсем, мумкюн олурмы? —сорады къушлардан Къаплыбакъа.

Къушлар онъа, башта:

– Екъ, олмаз! – дедилер.

– Сизнен берабер кетмекнинъ мытлакъа бир ёлы бардыр беллейим! — деп ялварды оларгъа Къаплыбакъа.

Къушлар ниает разы олдулар.

– Сен мына бу таякъны агъызынънен сыкъып тут, — дие анълаттылар онъа къушлар.

Къаплыбакъа ойле де япты. О таякънынъ ортасындан агъызынен яхшы этип тутты. Эки буюк къуш таякънынъ эки ужундан туттылар. Арадан чокъ вакъыт кечмеди, Къаплыбакъа къушларнен берабер юксекке – кокке котерелип, учтылар.

Къаплыбакъа ич бир вакъыт ерден бойле юксекке – кокке котерельмеген эди. О ашагъы бакъты. Ашагъыда, ерде эр шей пек уфакъ корюнгенини фаркълап, тааджипленди. Некъадар ёл басып кечкенлерине ве даа некъадар учмакъ керек оладжагъынен меракъланды.

Къаплыбакъа къушларнынъ дикъкъатыны озюне джельп этмек истеди. О ири козьлеринен оларгъа бакъты. Амма къушлар онъа эмиет бермедилер. О атта аякъларыны биле ойнатып алды…

Къаплыбакъа ачувлангъанындан, агъызыны ачып бир шейлер айтмакъ истеди. О агъызыны ачкъанынен, озюнинъ таякътан сыптырылып, ашагъы энип башлагъаныны сезди!

Арадан чокъ вакъыт кечмеди, Къаплыбыкъа коктен ерге келип, къатты урулды. Онынъ бундан бедени – вуджуды агъырды. Эм ойле агъырды ки, о ерге келип урулгъанындан озюнюнъ къабурчагъында чатлакъ къалкъанчыкълар пейда олгъаныны биле абайламады. О шу ердеки тыйнакъ ичине сюйрекленип кирди ве ялдап, онынъ тюбюне далды.

Къаплыбакъа тыйнакъ тюбюнде – андаки балчыкъта бир чукъур къазды. О бутюн къыш, шу чукъурда юкълады.

Къыштан сонъ баарь кельди. Къаплыбакъа терен юкъудан уянды. Кобурчагъындаки къалкъанчыкъларны абайлап, магърурланды…

Иште о замандан башлап, эр бир къаплыбакъанынъ къабурчагъында чатлакъ чизгилерни анъдыргъан къалкъанчыкълар бар.

ЛУГЪАТЧЫКЪ:

къабурчакъ – панцирь

къалкъанчыкълар – щитки

абайламады – не заметил

фыстыкъ – арахис

тыйнакъ – пруд

абайлады – заметил