Kadim-qadim zamanda, yeşil orman köksünde büyük bir özen aqqan eken.

Özennıñ bir sailinde öz sülâlesiniiñ cevheri – dülber ve aqıllı Sığın yaşay. Diger sailinde ise, altından da qıymetli yemiş hazinelerni qorçalağan bekçi – keskin tişli açuvlı bir Timsah yaşay. Timsah, bu Sığınnı tutmağa arz ete…

Bir künü özen boyunda otlap yürgen Sığın özenniñ o bir tarafında ösken qıp-qırmızı yemişlerni kördi. Andaki yemişler neqadar lezetli olğanını hayalına ketirdi. Yemişlerniñ dadını tatmaq içün özenniñ qarşı tarafına yaldap keçmekni tüşündi. O böyle hayal alğışında özüni tutıp olamağanından: "A-a-ah! – dep bağırdı. – Bu suvdan keçmek yolunı tapmağa bilse edim!".

Sığın şiralı yemişler akqında, olar neqadar lezetli olğanı hususta tüşünerek onıñ ağızında sülekeyler peyda oldu. Soñ: "Eger de men şimdi bu özenni yaldap keçsem!.. – dep fikir yürsetti o. – Amma bu meselege başqa taraftan yanaşılsa, men özenden yaldap keçkende, yaramaz timsah meni aşaycaq da! A-a-h! Maña ne yapmalı?!".

Bu arada Sığınnıñ başına nasıldır fikir kelse kerek, o havfsız bir mesafege çekilip, sailge yaqın yerde – suvda bulunğan Timsahqa şöyle dedi:

– Padişa bugün aqşam ziyafet bere. O sizlerni – timsahlarnı ziyafetke davet ete. Sofrada çoq lezetli yemekler olacaq.

Timsah bu sözlerni eşitip, sevindi ve:

– Aman Allahım! Padişa bizni ziyafetke davet ete?! Bu şaşılacaq bir adise! – dep qıçırdı o.

Soñra, Timsaq sailge yapışıp:

– Bugün aqşammı?! – dep soradı Sığından.

– Ebet, bugün aqşam, – dedi o.

Sığın şimdi padişanıñ emirini yetkizgen kibi Timsahqa böyle muracaatta bulundı:

– Padişa maña bu özende olğan bütün timsahlarnıñ sayisını bilmege emir etti. Rica etem, bu özende olğan timsaqlarnıñ ufağından büyügine qadar bir sırağa tiziñiz. Men olarnı iç bir hatasız sayıp çıqmaq kerekim.

Timsah bütün sesinen qıçırdı ve dostlarını çağırıp başladı:

– Tez keliñiz! Sığın bizni ziyafetke davet ete! Keliñiz, bir sırağa tizileyik, o bizim sayımizni esaplasın!..

Timsahlar onıñ sözüni eşitip, episi acele bir yerge toplandılar.

Şu añ Sığın olardan soradı:

– Maña yardım yapıp olursınızmı?.. Men şimdi sizlerniñ sırtlarınızğa çiqıp, bir arqadan digerine atlap sayacam. Bundan soñ sayıñızğa köre, yeyilicek aş azırlanılacaq.

Sığınnıñ böyle teklif planını timsahlar begendiler ve onı qabul ettiler.

– Qorqma! — dediler timsahlar Sığınğa. — Biz saña toqunmamız, seni aşamamız! Söz beremiz!

Böyle laqırdılardan soñ, Sığın bir timsahnıñ sırtından digerine sekirdi, er birini saya-saya menzilge yetti. Niayet, o, Timsah mırzağa oña yapqan yardımı içün minnetdarlıq bildirdi ve atlap özenniñ qarşı tarafına çıqtı.

Böyleliknen, Sığın timsahlarnı aldattı. Olarnı açuv, ümütsizlik sarımında ve öz taqdirlerinen beraber qaldırıp, qaçıp ketti...

İkâyeniñ ahlâqiy tarafı: "Aqıl – maqsadqa irişüvniñ anahtarıdır".