Sansar niayet yağmurlı tropik ormandan özüne dülber bir yañı ev taptı. Yañı evinde yerleşip, dedi:

– A-a-vay, men bu yañı evimni pek begendim! Men yağmurnı, yeşil otnı sevdim, atta mındaki bataqlıqlarnı da sevdim!

Şu an, yağmur sepelep başladı. Sansar özüniñ cıyğan cevizlerini ve fındıqlarını topladı da, olarnı yuvasına taşıp yerleştirdi. Ve, atta bir qaç danesini alel-acele kemirip, açközliknen yuttı.

Onı seyir etken – közetip turğan ayvanlar bir-birine yavaştan dediler:

– Bu yañı Sansar pek saran, açköz olsa kerek. O ormanda olğan bütün yemişlerni aşap bitirir… Siz nasıl tüşünesiñiz, o bu yerde uzaq vaqıt qalacaqmı eken?

Sansar ayvanlarğa baqıp taaciplendi ve öz-özünden dedi: "Olarnıñ tüşüngenleri kibi, men kerçekten de açköz sansarğa beñzeyim ğaliba!".

O böyle fikirlerge dalıp oturğanda, ayvanlar sessiz-soluqsız çevirilip, onıñ yanından kettiler.

Sansar yağmurda irigen bir buz kibi kendini ğamlı duydı ve üşügeninden qaltırap başladı.

O kevdesini silkitip, yağmur tamçılarından biraz arındı ve öz-başına dedi: "Maña mıtlaqa olarğa meseleni añlatmağa kerek olacaq...".

Sansar ayvanlarınıñ artından çaptı, çaptı... ve niayet Tukanğa*, Maymunğa ve Tenbelge* rastkeldi. O olarnıñ yanlarına yaqınlaştı da:

– Selâm aleyküm, menim dostlarım! – dedi. – Siz bilgeniñiz kibi, sansarlar pek çoq ceviz cıyalar – toplaylar ve…

Sansar daa aytılacaq sezüni aytıp yetiştermedi, ayvanlar oña nefretnen baqtılar ve onıñ yanından çevirilip kettiler.

Endiden soñ, Sansar içün yeşil, yağmurlı orman dülber ve bahıtlı mekân sayılmaycaq. O şimdi kendisini ğamlı ve kederli duydı. Öz-özünden böyle dedi: "Men ğaliba mında qalıp olamaycam!".

Sansar terekniñ qabuğına (kora dereva) dayanıp: "Olar endi öz-ara menim aqqımda bu saran açköz bir Sansar degen fikirdeler" dep, tüşündi.

Soñra o çaresizlekten öz-başına: "Bu doğru ve adaletli degil!" dep, qıçırıp da aldı. Sansar biraz tüşünip-taşınıp: "Endi men özümniñ yañı evimni begenmeyim, maña bu yerden ketmek kerek!" degen qararğa keldi.

Sansar ketmezden evel, bir daqiqa raatlanmaq içün közlerini yumdı. O, keçken ömürinden bahıtlı künlerini hatırlap, tatlı hayallarğa daldı. Balalıq çağında beraber oynağan dostları onıñ közleri ögüne keldi. Qulaqlarında, sañki dersiñ bitasınıñ: "Qış bayramları balalar içün zevqlı bir eglencedir!" degen mühteşem tatlı sesi yañğıradı.

O şimdi bir kereden yumuq közlerini açtı da ve sekirip, dedi: "Belki de ayvanlarğa böyle qış bayramına beñzegen bir tedbir yapmaq kerektir!".

Sansar toplağan yemişlerinden bir parça fındıq aldı ve ateş yaqtı. Fındıq bayramına azırlıq körüp başladı.

Ayvanlar ise, özen boyunda toplanıp, biri-birinen fısıldaşmaqtalar. "Bu Sansarğa baqıñız, oña qalsa ormanda olğan yemişlerniñ episinı aşaycaq! – dep öz-ara mesleatlaşmaqtalar. – Oña barıp aytayıq, añlatayıq – böyle çoq yemiş yığmasın, ya da bu ortalıqtan ketsin".

Bu arada ayvanlar yanında apansızdan bir kölge peyda oldı. Kölgeni körgen ayvanlar qorqudan qaltırap başladılar.

Kölge ise, bizim Sansarımız edi. Sansar ayvanlarğa yanaşıp, dedi: "Menim dostlarım, men sizlerni yemek bayramına davet etmege isteyim. Zanımca bu tedbir çoq meraqlı bir eglence olacaq".

Ayvanlar bu sözlerni eşitip, taaciplendiler. Olar iç bir şey aytmadan bu yerden kettiler.

Sansar yavaş adımlarnen aşıqmadan kerige, evine qayttı. Kederden onıñ ayaq adımları ağırlaştı. O başını aşağı egdi ve yanaqlarından közyaşlar aqmağa başladı. O tüşüncege daldı, öz-özüne sualler berdi: "Ne içün olar çevirilip kettiler? Ne içün olar meni açköz-saran bir Sansar sayalar?".

Bir qaç vakıt keçer-keçmez ayvanlar artlarına qaytıp keldiler. Olar meyva ve yapraqlar ketirdiler. "Meyva bayramı bu bizim içün pek müim bir bayramdır!" dediler.

Sansar ayvanlarnı körip, öz közlerine inanmadı. Ayvanlar onıñ etrafında toplanıp oturdılar... ve kokos, kakao, banan, ananas aşap bayram yaptılar. Mühteşem!.. Lezzetli!..

Episi biri-birinen tatlı-muabbet lafeteler, yemişlerni aşaylar.

Niayet, bizim Sansarımız söz alıp:

– Sizge aytılacaq lafım bar, – dedi ayvanlarnı közden keçirip. – Belki de men siz içün saran-açköz bir sansar olup körüngendirim. Amma men toplağan yemişlerni qışqa azırladım. Albu ise, bizde – sansarlarda böyle adet – anane. Kimerde men, aç kalmayım dep cevizlerni atta yanaqlarıma qoyıp saqlayım.

Ayvanlar biri-birine baqıp dediler:

– O-o, Sansar! Bizni afu et! Endi bütün mesele añlaşıldı!

Soñ, ayvanlarnıñ episi birağızdan:

– Bizler ileride yañı dostumızğa öz fikirini, öz dünyabaqışını, tüşüncelerini añlatmaq içün mıtlaqa fursat bererik!..